Σύνδεση      Εγγραφή     Sitemap     instagram facebook
Image

Χρονολόγιο

των σηµαντικότερων γεγονότων
της Ελληνικής Επανάστασης (1821–1830)

Η χρονολόγηση των γεγονότων —στο παρόν λεύκωμα— γίνεται με βάση το παλαιό ημερολόγιο, το οποίο —για τον 19ο αιώνα— προηγείται από το νέο κατά 12 ημέρες.

1821
   
Ημερομηνία Γεγονότα
 1821  
Ιανουάριος 1821  
5 Μετάβαση του Χουρσίτ Μεχμέτ πασά (Mora–vali–si) από την Πελοπόννησο στα Ιωάννινα
6 Επιστροφή του Θ. Κολοκοτρώνη στον Μοριά από τα Επτάνησα
26-30 Σύσκεψη Βοστίτσας: Συνέλευση Πελοποννήσιων αρχιερέων και κοινοτικών αρχόντων για την έναρξη της Επανάστασης
30 Σύσκεψη της Λευκάδας
Φεβρουάριος 1821  
  Οι συμμετέχοντες στη Σύσκεψη της Βοστίτσας προσκαλούνται από τις οθωμανικές αρχές στην Τριπολιτσά
22 Ο Αλ. Υψηλάντης διαβαίνει τον ποταμό Προύθο και εισέρχεται στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (Μολδοβλαχία)
24 Έναρξη της Επανάστασης στη Μολδοβλαχία
Μάρτιος 1821  
3 Ο Αλ. Υψηλάντης συγκροτεί τον Ιερό Λόχο στη Φωξάνη Μολδοβλαχίας
5 Ο Δ. Μακρής επιτίθεται σε οθωμανική χρηματαποστολή στη θέση «Σκάλα» πλησίον της Ναυπάκτου
10-17 Συσκέψεις στη μονή Αγίας Λαύρας υπό τον Π. Πατρών Γερμανό για την έναρξη της Επανάστασης
14 Ο Ν. Χριστοδούλου ή Σολιώτης επιτίθεται στις Πόρτες Νωνάκριδος εναντίον Οθωμανών
16 Επίθεση Ελλήνων σε οθωμανικές δυνάμεις στα Αρφαρά
16 (;) Επίθεση στο Λιβάρτζι Καλαβρύτων
17 Ένοπλη σύγκρουση στη Βαρσοβά Αιγιαλείας
17 Κατάληψη Βουκουρεστίου από τον Αλ. Υψηλάντη
17 Δοξολογία στη μονή Αγίας Λαύρας υπό τον Π. Πατρών Γερμανό και ορκωμοσία των παρισταμένων αγωνιστών για την έναρξη
και αίσια έκβαση της Επανάστασης
17 Έλληνες αγωνιστές υπό τον Σ. Χαραλάμπη και τους Πετμεζαίους πολιορκούν τους Οθωμανούς στα Καλάβρυτα
17 Μανιάτες αποφασίζουν «να λάβωσι τα όπλα κατά των Τούρκων» στην Αρεόπολη της Λακωνίας
21

Απελευθέρωση των Καλαβρύτων από τους επαναστατημένους Έλληνες

21 Έναρξη της Επανάστασης στην Πάτρα
22 Ο Α. Λόντος υψώνει επαναστατική σημαία στο Αίγιο και κατευθύνεται προς την Πάτρα
23 Μεσσήνιοι και Μανιάτες καταλαμβάνουν την Καλαμάτα
23 Αποστολή προκήρυξη της Μεσσηνιακής Γερουσίας «προς τας ευρωπαϊκάς αυλάς»
23 Κήρυξη της Επανάστασης στη Βοστίτσα (Αίγιο) από τον Α. Λόντο
25 Ο Π. Πατρών Γερμανός ευλογεί την Επανάσταση πλησίον του ναού Αγ. Γεωργίου Πατρών (νυν πλατεία Αγ. Γεωργίου)
και ορκίζει τοπικούς οπλαρχηγούς
25 Συγκρότηση Αχαϊκού Διευθυντηρίου (Πάτρα)
25 Συγκρότηση Μεσσηνιακής Γερουσίας (Καλαμάτα)

Με την κατάληψη της Καλαμάτας από τους επαναστατημένους Έλληνες (23.3.1821) συστάθηκε η Μεσσηνιακή Σύγκλητος, ένα από τα πρώτα πολιτικοστρατιωτικά όργανα του ελληνικού απελευθερωτικού Αγώνα, το οποίο επικράτησε στη συνέχεια με τις ονομασίες Μεσσηνιακή Γερουσία ή Μεσσηνιακή Βουλή. Πριν τη συγκρότηση της Γερουσίας σε σώμα ο Π. Μαυρομιχάλης, ο μετέπειτα πρόεδρός της, απέστειλε προκήρυξη «προς τας ευρωπαϊκάς αυλάς» (23.3.1821) με την οποία εξέθετε με σαφήνεια τα αίτια που οδήγησαν τους Έλληνες στο να επαναστατήσουν και ζητούσε την ηθική και υλική στήριξη των Ευρωπαίων. Επιπρόσθετα ο Μαυρομιχάλης συνέταξε προκήρυξη και προς τους Αμερικανούς, η οποία, με ενέργειες του Αδ. Κοραή, στάλθηκε στον φιλέλληνα καθηγητή του Ed. Everett και δημοσιεύτηκε σε αμερικανικές εφημερίδες. Η σύσταση της Γερουσίας αποτέλεσε την πρώτη κίνηση ενοποίησης των τοπικών δυνάμεων με σκοπό την ποδηγέτηση του πολιτικού ελέγχου της Επανάστασης.
26 Ο Γ. Σισίνης κηρύσσει την Επανάσταση στην περιοχή της Γαστούνης και πολιορκεί το Χλεμούτσι
26 Ο Χ. Βιλαέτης ξεκινά τον απελευθερωτικό Αγώνα στον Πύργο Ηλίας
26 Έναρξη της Επανάστασης στις Σπέτσες από τους Γ. Πάνου και Π. Μπόταση
27 Ο Δ. Ξηρός ή Πανουργιάς κηρύσσει την Επανάσταση στα Σάλωνα (Άμφισσα)
27 Μάχη στα στενά του Αγίου Αθανασίου πλησίον της Καρύταινας
27-31 Επέκταση της Επανάστασης σε Πελοπόννησο και ανατολική Στ. Ελλάδα (Μυστράς, Άργος, Ναύπλιο, Μονεμβασιά, Λειβαδιά,
Λιδωρίκι, Αταλάντη)
31 Σφαγές χριστιανών στη Σμύρνη
Απρίλιος 1821  
3 Ο Σουλτάνος μαθαίνει για την Επανάσταση στη Πελοπόννησο
3 Μάχη στον Πύργο Ηλείας μεταξύ Λαλαίων Τουρκαλβανών και Ηλείων αγωνιστών
3 Άφιξη οθωμανικών δυνάμεων στην Πάτρα υπό τη ηγεσία Γιουσούφ πασά
4-5 Οθωμανικές ωμότητες σε βάρος χριστιανικών πληθυσμών στην Κωνσταντινούπολη
8 Ο Ι. Δυοβουνιώτης επαναστατεί στο Ζητούνι (Λαμία)
10 Απαγχονισμός του Πατριάρχη Γρηγόριου Ε΄ στην Πόλη
10, 12 Επαναστατικές κινητοποιήσεις σε Ψαρά και Σπέτσες
14 Μάχη στο Λεβίδι Αρκαδίας
15 Ο Αντώνης Οικονόμου κηρύσσει την Επανάσταση στην Ύδρα
15 Τα στρατεύματα του Μουσταφάμπεη λεηλατούν τη Βοστίτσα (Αίγιο)
15 Μάχη της Βόβοδας (Μαυρίκι Αιγιαλείας)
16 Μάχη της Αγουλινίτσας
17 Φυλάκιση στην Τριπολιτσά Πελοποννήσιων κοινοτικών αρχόντων και αρχιερέων
17 Κήρυξη της Επανάστασης στο Βαθύ της Σάμου
18 Μάχη του Πατρατζικίου (Υπάτη)
22 Μάχη της Αλαμάνας και σύλληψη του Αθ. Διάκου
24 Θανάτωση του Αθανάσιου Διάκου
24 Επίθεση Λαλαίων Τούρκων στην Αγουλινίτσα Ηλείας
25

Έναρξη της πολιορκίας της Ακρόπολης από τους επαναστατημένους Έλληνες

Κύριο μέλημα των επαναστατημένων Ελλήνων -από την έναρξη του απελευθερωτικού τους Αγώνα- υπήρξε η κατάληψη των φρουρίων του ελλαδικού χώρου. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η προσπάθεια κατάληψης της Ακρόπολης των Αθηνών, αφού η κατοχή της παρείχε τη δυνατότητα στους Έλληνες να ελέγχουν ολόκληρη την Αττική. Η επιδίωξη αυτή αποτέλεσε ένα διαρκές και αγωνιώδες «bras de fer» μεταξύ Οθωμανών και Ελλήνων, μια στρατιωτική επιχείρηση χωρίς διαφαινόμενο τέλος, η οποία γνώρισε ανατροπές, καθώς έγερνε άλλοτε υπέρ της μιας και άλλοτε υπέρ της άλλης πλευράς. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η Αθήνα κατέστη σταδιακά  επίκεντρο των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην ανατολική Στ. Ελλάδα, στην οποία εντέλει κανείς από τους εμπολέμους δεν κατάφερε να κυριαρχήσει πλήρως και αμετάκλητα έως τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Οι πρώτες επαναστατικές ενέργειες στην περιοχή πραγματοποιήθηκαν στα τέλη Απριλίου από τοπικούς οπλαρχηγούς, όπως οι Μ. Βασιλείου από τη Χασιά, Θ. Σκουρτανιώτης από τα Δερβενοχώρια, Γ. Ντάβαρη από τα Μεσόγεια (Λιόπεσι), οι οποίοι με 600 περίπου πρόχειρα οπλισμένους άνδρες εισήλθαν ταυτόχρονα στην Αθήνα και την κατέλαβαν. Οι δε Οθωμανοί της πόλης αναγκάστηκαν να καταφύγουν στην Ακρόπολη, για να προστατευθούν. Σε σύντομο χρονικό διάστημα οθωμανικά στρατεύματα -υπό τους Ομέρ Βρυώνη και Ομέρ Βέη- κατέφτασαν στην Αττική, ενίσχυσαν τους πολιορκημένους με στρατιωτικό υλικό και τρόφιμα και διέλυσαν το ελληνικό στρατόπεδο.
25 Ο Μ. Βασιλείου κυριεύει την Αθήνα
26 Ο Λ. Λογοθέτης επεκτείνει την Επανάσταση σε ολόκληρη τη Σάμο
  Έναρξη της Επανάστασης σε Κάρπαθο, Χάλκη, Τήλο, Νίσυρο, Λέρο, Αστυπάλαια, Κάλυμνο
Μάιος 1821  
1 Ήττα των επαναστατικών δυνάμεων της Φιλικής Εταιρείας στο Γαλάτσι της Μολδοβλαχίας
1 Άφιξη του Θ. Νέγρη στον ελλαδικό χώρο
2 Μάχη στο χωριό Λαντζόι της Ηλείας
3 Απόβαση οθωμανικών δυνάμεων στην Κύπρο και σφαγές χριστιανών
4-6 Βιαιότητες Οθωμανών σε βάρος χριστιανών της Κωνσταντινούπολης
4, 7 Κήρυξη της Επανάστασης στη Μαγνησία (Τρίκερι, Πήλιο)
8 Επαναστατικές ενέργειες σε Καρλόβασι, Πάτμο, Ξηροχώρι Ευβοίας
8 Μάχη στο χάνι της Γραβιάς

Ύστερα από την ήττα των Ελλήνων στην Αλαμάνα (22.4.1821) ο Ομέρ Βρυώνης αποφάσισε να εκστρατεύσει στην Πελοπόννησο. Στη θέση Γραβιά Φωκίδας συνάντησε ομάδα 120 ανδρών με αρχηγό τον Οδ. Ανδρούτσο, που είχε οχυρωθεί σε ένα παλαιό πανδοχείο (χάνι). Οι Οθωμανοί περικύκλωσαν τον χώρο, ζητώντας από τον Ανδρούτσο να παραδοθεί. Κατόπιν της άρνησής του οι οθωμανικές δυνάμεις επιτέθηκαν αρκετές φορές στο πανδοχείο. Ωστόσο οι σημαντικές φθορές που υπέστη ο εχθρός από τις επιθέσεις -330 νεκροί, 800 τραυματίες- ανάγκασαν τον Ομέρ Βρυώνη να διατάξει προσωρινή υποχώρηση. Όσο για τους πολιορκημένους, επειδή συνειδητοποίησαν ότι σύντομα οι Οθωμανοί θα ανασυντάσσονταν και θα ανατίναζαν το κτήριο, διέφυγαν κρυφά, περνώντας μέσα από τις εχθρικές γραμμές. Μετά την αποτυχία στη Γραβιά ο Βρυώνης σταμάτησε προσωρινά την εκστρατεία του και στρατοπέδευσε στην Εύβοια, αναμένοντας τις δυνάμεις του Κιοσέ Μεχμέτ. Η μάχη στη Γραβιά θεωρείται σημαντική για την έκβαση του απελευθερωτικού Αγώνα, καθώς εμπόδισε την κάθοδο των οθωμανικών δυνάμεων στον Μοριά, όπου δεν είχε εδραιωθεί ακόμα η Επανάσταση.
9 Άφιξη στη Γλαρέντζα Ηλείας εθελοντικών στρατευμάτων από την Κεφαλονιά
10 Μάχη στο Λαντζόι της Ηλείας
10 Κήρυξη της Επανάστασης σε Άνδρο, Θάσο, Κεράσοβα Αγράφων
12-13 Μάχη στο Βαλτέτσι
15 Ο Μ. Λιακόπουλος επαναστατεί στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής
17 Μάχη στα στενά Κατσαρού και θάνατος του οπλαρχηγού Γ. Γιαννιά
18 Μάχη στα Δολιανά Κυνουρίας
18 Μάχη στα Βέρβαινα Κυνουρίας
18 Ο Εμμ. Παπάς υποκινεί επαναστατική δράση στον Πολύγυρο Χαλκιδικής
20 Έναρξη της Επανάστασης στο Μεσολόγγι και το Ανατολικόν (Αιτωλικό)
21 Ελληνική ναυτική μοίρα στο Ρίο Πατρών
21 Εξέγερση στα Σφακιά
22 Επαναστατικές κινητοποιήσεις στην περιοχή του Ξηρομέρου Ακαρνανίας
24 Πολιορκία της Ναυπάκτου
25 O Γ. Βαρνακιώτης κηρύσσει την Επανάσταση στο Ξηρόμερο
26 Συνέλευση Καλτεζών και συγκρότηση Γερουσίας της Πελοποννήσου
26-28 Ο Γ. Τσόγκας κυριεύει τη Βόνιτσα
27 Πυρπόληση του πρώτου οθωμανικού πλοίου στην Ερεσσό

Το πρώτο έτος της Επανάστασης η πολεμική δραστηριότητα των Ελλήνων στη θάλασσα υπήρξε έντονη. Οι ναυτικές δυνάμεις του Τρινήσιου Στόλου (Ύδρα, Σπέτσες, Ψαρά) συμμετείχαν -μόνες τους ή σε συνεργασία με τα χερσαία σώματα- σε αποκλεισμούς φρουρίων, σε καταδρομικές επιχειρήσεις στα παράλια της Μ. Ασίας, σε επιθέσεις νηοπομπών ή μεμονωμένων εμπορικών πλοίων του εχθρού, σε τακτικές ναυμαχίες με τον οθωμανικό στόλο. Η ανατίναξη του δίκροτου «Μπεχτάς Καπτάν» (27.5.1821) από τον Ψαριανό Δημήτριο Παπανικολή υπήρξε η πρώτη πυρπόληση εχθρικού πλοίου στην Ελληνική Επανάσταση και ένα από τα σημαντικότερα ναυτικά κατορθώματα του Αγώνα. Ο Παπανικολής κατόρθωσε να προσκολλήσει επιτυχώς το πυρπολικό του στο οθωμανικό δίκροτο. Από την έκρηξη που προκλήθηκε σκοτώθηκαν οι περισσότεροι από το πλήρωμα του «Μπεχτάς Καπτάν». Στη συνέχεια ο οθωμανικός στόλος επέστρεψε στον ναύσταθμο της Κωνσταντινούπολης και παρέμεινε ανενεργός εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, φοβούμενος ενδεχόμενες νέες πυρπολήσεις.
  Καταστολή της Επανάστασης στο Πήλιο
28 Πολιορκία του Βραχωρίου (Αγρίνιο)
29 Ο Α. Ίσκος κηρύσσει τον επαναστατικό Αγώνα στον Βάλτο
29-30 Πολιορκία του χωριού Λάλα Ηλείας
29-30 Μάχες στις θέσεις «Πουρνάρι», «Μνήμα του Μπουτίνη», «Μπαστηρά», «Πούσι» μεταξύ Ελλήνων και Λαλαίων
29 Επαναστατική δράση σε Σιθωνία Χαλκιδικής
30 Έκδοση εγκυκλίου της Γερουσίας της Πελοποννήσου
Ιούνιος 2021  
1 Μάχη με τις δυνάμεις των Λαλαίων στο Γούμερο Ηλείας
1 Έναρξη οχυρωματικών έργων στο Μεσολόγγι
6 Αποτυχημένη έφοδος των Ελλήνων στο φρούριο του Αντιρρίου και θάνατος του οπλαρχηγού Δ. Χορμόβα
7 Μάχη στο Δραγατσάνι
8 Ο εκπρόσωπος της Φιλικής Εταιρείας Δ. Υψηλάντης καταφθάνει στην Πελοπόννησο
9 Μάχη στο χωριό Λάλα της Ηλείας
9 Παράδοση των Οθωμανών του Βραχωρίου (Αγρίνιο) στον Γ. Βαρνακιώτη
10 Ο Ομέρ πασάς Βρυώνης καταλαμβάνει τη Λιβαδειά
13 Μάχη στο «Πούσι» Ηλείας
14 Έναρξη της Επανάστασης στην Κρήτη
14 Σύλληψη και φυλάκιση του Αλ. Υψηλάντη στην Αυστρία
16 Έναρξη της πολιορκίας του Ζαπαντίου (Μεγάλη Χώρα)
17 Μάχη στον ποταμό Προύθο και θάνατος του Καρπενησιώτη
18 Μάχη στο Μακρυνόρος
18 Μάχη στου Πέτα Άρτας
18 Μάχη στη θέση «Αυτί» πλησίον Καρβασαρά (Αμφιλοχία)
19 Οι Ι. Κωλέττης και Γ. Ράγκος κηρύσσουν την Επανάσταση στην Ήπειρο
Ιούλιος 2021  
3 Μάχη στα «Μαύρα Βουνά» Καλαβρύτων
  Ο Δ. Υψηλάντης ορίζεται Γενικός Αρχιστράτηγος στον Μοριά
6 Επίδοση ρωσικού τελεσίγραφο στην Υψηλή Πύλη
11 Σφαγές χριστιανικών πληθυσμών στην Κω
12-13 Μάχες σε Πουρναρόκαστρο και Εγλυκάδα Πατρών
14 Διακοπή διπλωματικών σχέσεων Ρωσίας και Οθωμανικής αυτοκρατορία
15 Μάχη στου Πέτα Άρτας
16 Μάχη στο χωριό Σαραβάλι Πατρών
20 Οι Ομέρ πασάς Βρυώνης και Ομέρμπεης της Καρύστου κυριεύουν την Αθήνα
20 Άφιξη του Αλ. Μαυροκορδάτου στο Μεσολόγγι
23 Παράδοση του κάστρου της Μονεμβασιάς στα ελληνικά στρατεύματα
24-25 Ο Χρ. Περραιβός κυριεύει την Πάργα
28 Ανακατάληψη της Πάργας από τις εχθρικές δυνάμεις
  Άφιξη ετεροχθόνων στον επαναστατημένο ελλαδικό χώρο
Αύγουστος 2021  
2 Μάχη πλησίον της μονής Γηροκομείου Πατρών
3 Ίδρυση φιλελληνικών κομιτάτων στη Γερμανία
7-9 Μάχες στο χωριό Ρωμανού Πατρών και στη θέση «Λινόν του Χουσεΐναγα»
10 Μάχη της Γράνας
10 Εκδίδεται στο Μεσολόγγι η χειρόγραφη εφημερίδα Αιτωλική
26 Μάχη στα Βασιλικά Λοκρίδας
Σεπτέμβριος 2021  
4 Δολοφονία του Π. Καρατζά στη μονή Ομπλού
6 Αποφυλάκιση όσων Πελοποννήσιων κρατούνταν όμηροι στην Τριπολιτσά
7 Άφιξη οθωμανικού στόλου στην Πάτρα
8 Θάνατος του επισκόπου Ωλένης Φιλάρετου στην Τριπολιτσά
9 Πολιορκία της μονής Σέκου (Μολδαβία)
9 Νέα μάχη στο χωριό Σαραβάλι Πατρών
9 Μάχη στη θέση Πουρναρόκαστρο Πατρών
12 Οθωμανικός στόλος πλέει προς τη Βοστίτσα υπό την ηγεσία του Καρά Αλήμπεη και Ισμαήλμπεη Γιβραλτάρ
19 Άφιξη φιλελλήνων εθελοντών στον ελλαδικό χώρο
23 Άλωση της Τριπολιτσάς
23 Θάνατος του Γ. Ολύμπιου στη μονή του Σέκου
23 Πυρπόληση του γαλαξιδιώτικου στόλου στο Γαλαξίδι
  Καταστολή της Επανάστασης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες
  Πυρπόληση της Βοστίτσας από τις οθωμανικές δυνάμεις
30 Ναυμαχία στο Κατάκολο Ηλείας
Οκτώβριος 2021  
21 Οι ελληνικές δυνάμεις καταλαμβάνουν την Πάτρα όχι όμως και το κάστρο της
  Ο Γιουσούφ πασάς ανακαταλαμβάνει την Πάτρα
25 Ο Μ. Κομνηνός Αφεντούλης ανακηρύσσεται Γενικός Διοικητής Κρήτης
30 Καταστολή των επαναστατικών κινητοποιήσεων στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής
Νοέμβριος 2021  
4 Μάχη του Χαλανδρίου
4 Δεύτερη πολιορκία της Αθήνας από τις ελληνικές δυνάμεις
4 Συγκρότηση Προσωρινής Διοίκησης Δυτικής Χέρσου Ελλάδος
9 Ψήφιση Οργανισμού Δυτικής Χέρσου Ελλάδος
13 Σουλιώτες κυριεύουν την Άρτα
15 Συνέλευση Σαλώνων
17 Συγκρότηση Άρειου Πάγου (ανατολική Στ. Ελλάδα)
  Εκδίδεται στο Βραχώρι η χειρόγραφη εφημερίδα Αχελώος
Δεκέμβριος 2021  
1 Ο Δ. Υψηλάντης πρόεδρος της Πελοποννησιακής Γερουσίας
3-4 Ανεπιτυχής έφοδος για την άλωση του Ναυπλίου
3-4 Ανεπιτυχείς ενέργειες για την κατάληψη της Ακρόπολης Αθηνών
15 Οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν το Άγιο Όρος και εγκαθιστούν φρουρά
20 Έναρξη εργασιών της Α΄ Εθνοσυνέλευσης (Πιάδα Επιδαύρου)
27 Ψήφιση Οργανισμού Πελοποννησιακής Γερουσίας

 

123

Ψηφιακό σύστημα πολυεπίπεδης ανάδειξης της ιστορίας
και του πολιτιστικού αποθέματος της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας
ΟΠΣ 5069382
123

123 123 123 123
©2022 Π.Δ.Ε. - Η ΓΗ ΤΗΣ ΦΛΟΓΑΣ. All Rights Reserved. Designed By DYNACOMP S.A.

Search